Depresyon Nedir?
Depresyon; nasıl hissettiğinizi, nasıl düşündüğünüzü ve nasıl davrandığınızı olumsuz etkileyen yaygın ve ciddi bir tıbbi hastalıktır. Neyse ki, tedavi edilebilir. Depresyon, üzüntü duygularına ve/veya bir zamanlar keyif aldığınız etkinliklere karşı ilgi kaybına neden olur. Çeşitli duygusal ve fiziksel sorunlara yol açabilir ve iş ile evde çalışma yeteneğinizi azaltabilir.
Depresyon Belirtileri
Belirtiler hafif veya şiddetli olabilir ve şunları içerebilir:
- Üzgün hissetmek veya depresif bir ruh hali içinde olmak
- Bir zamanlar zevk alınan faaliyetlere ilgi veya zevk kaybı
- İştahta değişiklikler – diyetle ilgisi olmayan kilo kaybı veya kilo alma
- Uykusuzluk veya aşırı uyuma
- Enerji kaybı veya artan yorgunluk
- Değersiz veya suçlu hissetmek
- Düşünme, konsantre olma veya karar verme zorluğu
- Ölüm veya intihar düşünceleri
Semptomlar en az iki hafta sürmeli ve işlevsellikte bir değişiklik göstermelidir.
Depresyon ve Tıbbi Durumlar
Tıbbi durumlar (ör. tiroid sorunları, beyin tümörü, vitamin eksikliği) depresyon semptomlarını taklit edebilir. Bu nedenle, genel tıbbi nedenler göz önünde bulundurulmalıdır.
Depresyonun Yaygınlığı
Depresyon, herhangi bir yılda 15 yetişkinden birini (%6,7) etkiler. Hayatlarının bir döneminde ise altı kişiden biri (%16.6) depresyon yaşamaktadır. Ortalama başlangıç yaşı 20’li yaşların ortasıdır. Kadınların depresyon yaşama olasılığı erkeklerden daha fazladır. Birinci derece akrabalarda depresyon olması (%40) genetik yatkınlığı artırır.
Depresyon ve Keder/Yas Arasındaki Fark
Sevilen birinin ölümü veya iş kaybı gibi durumlarda keder normaldir ve depresyon ile karıştırılabilir. Önemli farklar şunlardır:
- Keder: Acı veren duygular dalgalar halinde gelir ve benlik saygısı korunur.
- Depresyon: İki haftadan fazla süren düşük ruh hali, ilgi kaybı ve değersizlik duyguları vardır.
- Keder ve depresyon bir arada olabilir; bu durumda keder daha şiddetli ve uzun süreli olur.
Depresyon için Risk Faktörleri
- Biyokimya: Beyindeki kimyasallardaki farklılıklar depresyon belirtilerine katkıda bulunabilir.
- Genetik: Ailede depresyon öyküsü risk artırır. Örneğin, tek yumurta ikizlerinden biri depresyona sahipse, diğerinin risk oranı %70’dir.
- Kişilik: Düşük benlik saygısı, stres hassasiyeti veya karamsarlık depresyon riskini artırır.
- Çevresel faktörler: Şiddet, ihmal, istismar veya yoksulluk depresyona yatkınlığı artırabilir.
Depresyon Nasıl Tedavi Edilir?
Depresyon, ruhsal bozuklukların en tedavi edilebilirlerinden biridir. Hastaların %80-90’ı tedaviye iyi yanıt verir. Tedavi planı, kapsamlı bir teşhis değerlendirmesi ile başlar. Tıbbi nedenler ekarte edilir ve semptomlar detaylıca değerlendirilir.
İlaç Tedavisi
Antidepresanlar, beyindeki kimyasal dengeyi düzenleyerek depresyon semptomlarını azaltır. Bağımlılık oluşturmazlar ve sakinleştirici değildir. Tam etkileri genellikle 2-3 ay içinde görülür. İlaç dozları veya türleri gerektiğinde ayarlanabilir. Tedavi süresi genellikle 6 ay veya daha uzun sürer.
Psikoterapi
Psikoterapi, depresyon tedavisinde etkili bir yöntemdir. Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT), olumsuz düşünce ve davranışları tanımlayıp değiştirmeye yardımcı olur. Psikoterapi bireysel, aile, çift veya grup terapisi şeklinde uygulanabilir. Orta ve şiddetli depresyonlarda genellikle ilaç tedavisi ile birlikte kullanılır.
Kendi Kendine Yardım ve Başa Çıkma
- Düzenli egzersiz yapmak
- Yeterli ve kaliteli uyumak
- Sağlıklı beslenmek
- Alkol ve zararlı maddelerden uzak durmak
Depresyon gerçek bir hastalıktır ve yardımı mevcuttur. Doğru teşhis ve tedavi ile depresyonun üstesinden gelmek mümkündür. Belirtileriniz varsa, aile hekimi, psikiyatrist veya klinik psikolog gibi bir uzmanla görüşmeniz önerilir.
Kaynak: psychiatry.org
